Istotne punkty
- Staking polega na blokowaniu kryptowalut w sieci Proof of Stake, co ułatwia ich walidację i pozwala na otrzymywanie w zamian nagród z samego protokołu.
- Im więcej aktywów kryptowalutowych zablokujesz, tym większe prawdopodobieństwo, że zostaniesz wybrany do walidacji bloków, chociaż dokładna struktura różni się w zależności od sieci.
- W ten sposób sieci takie jak Ethereum, Cardano czy Solana dbają o bezpieczeństwo, nie ponosząc kosztów energii niezbędnych do tradycyjnego wydobycia kryptowalut.
- Staking nie jest magią: występują wahania, okresy wycofywania stakingu i obniżki, a żadna platforma nie może obiecać Ci stałych wyników.
Staking kryptowalut polega na blokowaniu aktywów kryptowalutowych w sieci Dowód stawki do walidacji transakcji i otrzymywania w zamian nagród. W istocie chodzi o to, w jaki sposób wiele zdecentralizowanych sieci rozdziela pracę nad utrzymaniem bezpiecznego łańcucha pomiędzy tych, którzy już posiadają swoje zasoby cyfrowe, bez polegania na mocy obliczeniowej wymaganej przez tradycyjne wydobycie.
Jeśli już kupiłeś Bitcoin o Ethereum Jeśli chcesz dokładnie zrozumieć, jak działają te kryptowaluty, gdy „pracują” dla sieci, ten artykuł będzie Twoim punktem wyjścia. W tym przewodniku wyjaśniamy techniczny mechanizm stakingu w Proof of Stake, sposób generowania nagród i… RRSO (Roczna stopa zwrotu procentowego, czyli roczny procent nagród), jakie są rodzaje stakingu, jakie ryzyko należy znać przed rozpoczęciem oraz jak mądrze podjąć pierwsze kroki.
Czym jest staking kryptowalut i jak działa w Proof of Stake?
Aby zrozumieć staking, musimy zacząć od wcześniejszego problemu: każdy blockchain potrzebuje mechanizmu decydującego, kto może dodać kolejny blok transakcji i jak zapobiegać oszustwom. Bitcoin rozwiązał ten problem dzięki PoW (dowód pracy)W tradycyjnym górnictwie górnicy rywalizują, rozwiązując obliczenia matematyczne za pomocą specjalistycznego sprzętu. Proof of Stake oferuje inną alternatywę: zamiast konkurować mocą obliczeniową, uczestnicy blokują określoną ilość kryptowalut jako gwarancję dobrego zachowania.
To blokowanie aktywów to właśnie staking. Kiedy użytkownik dokonuje stakingu, jego kryptowaluty są deponowane w ramach protokołu, a to właśnie to zobowiązanie finansowe jest wykorzystywane przez sieć do wyboru, w sposób pseudolosowy i ważony kwotą zablokowaną, osoby zatwierdzającej kolejny blok transakcji. Im więcej aktywów zablokował walidator – węzeł odpowiedzialny za proponowanie i potwierdzanie bloków – tym większe prawdopodobieństwo, że zostanie wybrany do tego zadania, choć dokładna struktura różni się w zależności od sieci.
System bezpieczeństwa ekonomicznego
W rezultacie powstaje system bezpieczeństwa ekonomicznego: jeśli walidator próbuje potwierdzić oszukańcze transakcje lub zachowuje się złośliwie, sieć może go ukarać, redukując lub usuwając część zablokowanych przez niego aktywów kryptograficznych – jest to mechanizm znany jako zjadliwy Co wyjaśnimy później. Taka konstrukcja pozwala sieciom takim jak Ethereum, Cardano i Solana przetwarzać transakcje bez zużycia energii związanego z kopaniem, zastępując rywalizację o sprzęt wyrównaniem bodźców ekonomicznych między walidatorami a użytkownikami. Bitcoin nadal korzysta z Proof-of-Work; staking, jak omówiono w tym przewodniku, jest specyficzny dla sieci opartych na Proof-of-Stake.
Ważne jest, aby wyjaśnić, że osoby stakujące nie muszą obsługiwać własnego węzła walidacyjnego, aby wziąć udział: mogą delegować swoje zasoby kryptowalutowe do istniejącego walidatora lub uzyskać dostęp do stakingu za pośrednictwem platformy obsługującej infrastrukturę techniczną. W następnej sekcji przyjrzymy się bliżej, jak ten udział przekłada się na konkretne nagrody.
Kolejnym istotnym niuansem technicznym jest kwestia kontroli nad kluczami prywatnymi podczas stakingu. W przypadku stakingu non-custodial użytkownik zachowuje kontrolę nad swoimi kluczami i deleguje jedynie zadanie walidacji; w przypadku stakingu za pośrednictwem scentralizowanej platformy, platforma przechowuje kryptowaluty przez cały czas trwania procesu. Żadna z opcji nie jest z natury lepsza: decyzja zależy od poziomu kontroli technicznej, jaki chce zachować każdy użytkownik, oraz od stopnia zaufania do infrastruktury wybranej platformy.

Rodzaje stakingu
Grupy stakingowe
Są to grupy użytkowników, którzy łączą się, aby zwiększyć swoje szanse na walidację bloków. Łączą swoje środki, aby uzyskać większą siłę stakingu. Następnie, po otrzymaniu nagród, dzielą je między wszystkich uczestników proporcjonalnie do wkładu każdego z nich.
Metoda ta pozwala małym lub nowym użytkownikom uczestniczyć w sieci bez względu na ilość posiadanych przez nich zasobów, przyczyniając się do jej decentralizacji.
tyczenie na zimno
Polega ona na stakingu z zimnego portfela, takiego jak portfel sprzętowy, który nie ma stałego połączenia z internetem. Niektóre blockchainy umożliwiają ten rodzaj stakingu, pomagając użytkownikom utrzymać swoje środki offline, a tym samym znacznie zwiększając ich bezpieczeństwo.
Jest to idealne rozwiązanie dla użytkowników posiadających duże ilości kryptowalut, gdyż niewątpliwie narażeni są na duże ryzyko podczas korzystania z Internetu.
Dostawcy stakingu
Ten model pozwala wielu osobom oferować dedykowane usługi stakingu użytkownikom kryptowalut. Jednak zwroty z tego typu stakingu w dużej mierze zależą od pobieranych opłat, które mogą wynosić od 2% do 50% nagród. W związku z tym zapewnia on niższy procent zysków niż staking wyłącznie za pośrednictwem platformy. Przykładami takich platform są: LIDO o Basen rakietowy.
Zalety i wady stakingu
Zaleta
Główną zaletą tego procesu jest całkowita eliminacja konieczności zakupu lub inwestowania w specjalistyczny sprzęt lub urządzenia do kopania kryptowalut, a co za tym idzie, zmniejszenie zapotrzebowania na energię. Co więcej, generowanie bloków poprzez staking pozwala na większą skalowalność sieci.
Dla użytkowników posiadanie dużej ilości kryptowaluty w portfelu zwiększa prawdopodobieństwo zostania wybranymi na walidatorów. Pozwala im to na walidację i weryfikację nowych bloków generowanych w blockchainie, co przekłada się na lepsze i bardziej stabilne zyski niż w przypadku kopania kryptowalut metodą Proof-of-Work (PoW).
Podobnie, kryptowaluty będące przedmiotem zainteresowania nie tracą na wartości z upływem czasu, w przeciwieństwie do sprzętu górniczego, który może stracić na wartości, jeśli zostanie zaprojektowany lepszy i wydajniejszy model.
Wady
Proces kupowania kryptowalut i przechowywania ich w celu otrzymania nagród może być bardzo kuszący. Prawda jest jednak taka, że nie można oczekiwać znaczących zysków. Platformy i giełdy oferują bardzo niskie roczne oprocentowanie, więc nagrody są znikome w porównaniu z tymi, które można uzyskać z wydobycia bloków.
Co więcej, przechowywanie kryptowalut w portfelu internetowym może wiązać się z ryzykiem, ponieważ haker może ukraść wszystkie Twoje środki. Podobnie, korzystanie z platformy lub giełdy oznacza powierzenie Twojego zaufania i środków osobie trzeciej.
Jeśli chodzi o posiadanie monet, jest to czynnik podważający decentralizację, na której opierają się kryptowaluty. Większa ilość aktywów zwiększa prawdopodobieństwo generowania bloków i podejmowania decyzji, koncentrując tym samym władzę w rękach nielicznych i pozostawiając najbardziej pokrzywdzonych w tyle.
Niektóre z najbardziej znanych kryptowalut działających w oparciu o PoS
Oto krótka lista najpopularniejszych kryptowalut, które można wykorzystać do stakingu. Przyjrzyjmy się im.
Stellar (XLM)
Platforma ta została zaprojektowana w 2014 roku, aby ułatwić transakcje transgraniczne, czyniąc je znacznie szybszymi i wydajniejszymi. Podobnie jak Ethereum, Stellar umożliwia rozwój inteligentne aplikacje (dApps) i inne żetony.
Ethereum (ETH)
Kryptowaluta Ethereum jest jednym z największych projektów kryptowalutowych w branży i była ostatnim dużym projektem, który wdrożył protokół konsensusu Proof-of-Stake (PoS). Ethereum samo w sobie jest platformą cyfrową opartą na technologii blockchain. Jej celem jest przekształcenie jej w blockchain zdolny do obsługi zdecentralizowanych aplikacji.
TRON (TRX)
TRON Został zaprojektowany w celu poprawy skalowalności i niezawodności sieci, umożliwiając przetwarzanie transakcji z dużą prędkością dzięki wysokowydajnym obliczeniom. TRX należy do najbardziej dochodowych opcji stakingowych.
NEO (GAZ)
NEO to platforma bardzo podobna do Ethereum, zaprojektowana do tworzenia inteligentnych kontraktów. Jej technologia pochodzi z Chin i obiecuje automatyczne generowanie GAS (tokenu) bez połączenia z internetem. Obecnie jest to doskonała opcja do stakingu.
Algorand (COŚ)
Algorand to platforma wykorzystująca Proof-of-Stake (PoS) w celu poprawy decentralizacji, bezpieczeństwa i skalowalności sieci. Token ALGO można kupić na różnych giełdach, takich jak: Bit2Meco pozwala na postawienie zakładu.
W jaki sposób generowane i obliczane są nagrody za staking (APY)?
Nagrody za staking nie biorą się znikąd: każda sieć definiuje w swoim protokole, ile nowych kryptowalut emituje (lub jaką część opłat transakcyjnych redystrybuuje) pomiędzy uczestników walidacji, a ten podział to nagroda, którą użytkownik otrzymuje za zablokowanie swoich aktywów i wkład w bezpieczeństwo sieci. Zazwyczaj nagrodę tę wyraża się w APY, czyli rocznej stopie zwrotu procentowego, która szacuje, jaki odsetek dodatkowych nagród może zgromadzić dana ilość zablokowanych kryptowalut w ciągu roku.
Roczna stopa zwrotu (APY) sieci stakingowej nie jest wartością stałą ani gwarantowaną: zależy od zmiennych, które zmieniają się w czasie, takich jak całkowita ilość kryptowalut zablokowanych w sieci, protokół emisji każdego blockchaina, wysokość opłat rozdzielanych między walidatorów, a w niektórych przypadkach od tego, czy dostęp do stakingu odbywa się bezpośrednio, czy za pośrednictwem platformy pobierającej własną opłatę za usługę. Im więcej uczestników blokuje swoje aktywa w sieci, tym bardziej roczna stopa zwrotu (APY) przypadająca na jednostkę blokady jest rozdzielana między większą liczbę osób, co może redukować indywidualny odsetek. Dlatego każdą wartość APY należy traktować jako zmienną szacunkową, a nie jako wynik gwarantowany.
Ważne jest, aby odróżnić nagrody za staking od tradycyjnych produktów bankowych: podczas gdy zwrot z depozytu bankowego wynika z umowy kredytowej między bankiem a klientem, nagrody za staking pochodzą z samego protokołu blockchain i stanowią zachętę do wkładu w jego funkcjonowanie i bezpieczeństwo. Co więcej, nagrody te są zazwyczaj wypłacane w tej samej zablokowanej kryptowalucie, co oznacza, że ich wartość w euro waha się wraz z ceną rynkową danego aktywa. Na przykład RRSO w wysokości X% w ETH nie gwarantuje żadnego zwrotu w euro, jeśli cena ETH zmieni się w tym okresie.
Wiele sieci i platform umożliwia również automatyczną reinwestycję wcześniej zdobytych nagród, dodając je do zablokowanej kwoty, dzięki czemu uczestniczą one również w kolejnej rundzie dystrybucji. Mechanizm ten, znany jako kapitalizacja lub restaking, może przyspieszyć akumulację nowych nagród w czasie, chociaż nie zmienia zmiennego charakteru RRSO ani nie eliminuje ryzyka opisanego w dalszej części. Każda sieć definiuje własne zasady dotyczące tego, czy kapitalizacja jest automatyczna, ręczna, czy nieistniejąca.
Na platformach takich jak Bit2MeSekcja „Earn” centralizuje dostęp do stakingu różnych kryptowalut bez konieczności konfigurowania przez użytkowników własnej infrastruktury węzłów walidacyjnych. Aby szybko sprawdzić, które kryptowaluty oferują obecnie staking, przejdź do… Bit2Me Zarabiaj na i zapoznaj się z aktualnymi warunkami każdej z nich przed podjęciem decyzji. W nadchodzących poradnikach Bit2Me Academy Przyjrzymy się szczegółowo, w jaki sposób obliczana jest stopa APY w stakingu, podając przykłady zmiennych, które na nią wpływają.
Ryzyko i rozważania przed postawieniem zakładu
Staking nie jest działalnością pozbawioną ryzyka, a zrozumienie tego jest równie ważne, jak zrozumienie, jak działa. Pierwszym i najbardziej oczywistym ryzykiem jest zmienność kryptowaluty bazowej: zablokowanie aktywów nie chroni ich przed wahaniami cen rynkowych, więc ich wartość w euro może spaść, niezależnie od zgromadzonych korzyści.
Drugie ryzyko dotyczy dostępności środków. Wiele sieci narzuca okres blokady lub proces wycofania, który może trwać od kilku godzin do kilku dni, zanim kryptowaluty staną się ponownie dostępne do sprzedaży lub transferu. W tym okresie użytkownik nie może reagować na ruchy rynkowe, nawet gdyby chciał, o czym należy pamiętać przed zablokowaniem kwoty, która może być potrzebna w krótkim terminie.
Trzecim ryzykiem jest cięcie: mechanizm karny, który niektóre sieci Proof of Stake stosują wobec walidatorów, którzy działają nieprawidłowo lub złośliwie, np. z powodu błędów technicznych, długotrwałego przestoju lub próby oszustwa. Jeśli użytkownik deleguje swoje aktywa kryptograficzne do walidatora, którego uprawnienia zostały ograniczone, może stracić część tych zablokowanych aktywów, dlatego wybór walidatora lub platformy z ugruntowaną pozycją jest kluczową decyzją. Do tego dochodzi ryzyko związane z protokołem w przypadku płynnego stakingu, ponieważ token pochodny zależy od prawidłowego funkcjonowania inteligentnego kontraktu, który go emituje.
Istnieje również ryzyko związane z przechowywaniem, gdy staking odbywa się za pośrednictwem platformy: zablokowane kryptowaluty zależą od wypłacalności i bezpieczeństwa operacyjnego danej platformy, co różni się od rachunku bankowego z gwarantowanymi funduszami depozytowymi. Dlatego przed zablokowaniem jakiejkolwiek znaczącej kwoty zaleca się sprawdzenie, jakie środki bezpieczeństwa i regulacje prawne obowiązują na wybranej platformie.
Bit2Me Academy Poświęcony zostanie szczegółowy przewodnik po najczęstszych błędach podczas stakingu, a także porównanie stakingu i holdingu – przechowywania kryptowalut bez ich blokowania – dla tych, którzy zastanawiają się, która z tych dwóch opcji najlepiej pasuje do ich sposobu zarządzania aktywami cyfrowymi. Dotychczasowe wyniki jakiejkolwiek sieci lub platformy stakingowej nie gwarantują przyszłych rezultatów, a żaden dostawca nie może obiecać stałego zwrotu w ciągle zmieniającym się otoczeniu rynkowym.
Ramy regulacyjne: MiCA i staking w Unii Europejskiej
W ramach ram regulacyjnych Unii Europejskiej rozporządzenie MiCA (rynki aktywów kryptograficznych)Rozporządzenie, obowiązujące od 2024 roku, ustanawia system zezwoleń i nadzoru dla dostawców usług związanych z kryptoaktywami działających na rynku europejskim, w tym tych oferujących dostęp do mechanizmów stakingowych. Oznacza to, że w UE platformy umożliwiające staking swoim użytkownikom muszą spełniać wymogi dotyczące przejrzystości, powiernictwa i zarządzania ryzykiem określone w tym rozporządzeniu.
Zgodność platformy z MiCA nie eliminuje nieodłącznego ryzyka związanego ze stakingiem, opisanego w poprzedniej sekcji, ale zapewnia ramy nadzoru, których wcześniej brakowało w dużej części branży. Przed zablokowaniem aktywów kryptowalutowych na dowolnej platformie, zaleca się sprawdzenie, czy działa ona w ramach tych ram regulacyjnych i jakie informacje udostępnia użytkownikom na temat opłat, ryzyka i warunków korzystania z usługi.
MiCA wymaga również od platform jasnego informowania o charakterze oferowanych nagród, unikając języka, który mógłby zostać pomylony z produktami bankowymi lub inwestycyjnymi regulowanymi w ramach innych ram prawnych. Ten wymóg przejrzystości przynosi bezpośrednie korzyści użytkownikom, którzy mogą porównywać warunki na różnych platformach, korzystając ze spójnych informacji, zamiast polegać na słownych obietnicach lub agresywnym marketingu.



Autor


